Wichita, 1940 yılında Mahan ile Halbert in çarprazlanması sonucu geliştirilmiş en eski Pikan Cevizi çeşitlerinden biridir. İlk kez 1959 yılında Amerika’daki üreticilere sunulmuştur.
Amerika ve Dünya çapında en çok dikilen Pikan cevizi çeşitlerinden birisidir.
Bahçelerimizde toplam 800 civarı Pikan ağacının sadece 10 tanesi Wichita ‘dan oluşuyor. Bunları da sadece üreticilere göstermek için diktik veya aşıladık.
15 yaşlarında Wichita ağacımız mevcut ve yeterli gözlemleme ve veri toplama imkanımız oldu.
Gerçekten ilk yıllarında inanılmaz verimli bir ağaç. Verime baktığınızda keşke bütün bahçeye Wichita dikseydik diyorsunuz ama her şey verim demek değil.

10. Yıldan itibaren çok ciddi peryodisiteye sahiptir. Yani bir yıl meyve verir, diğer yıl vermez veya çok az verir.
Meyveleri küçüktür. Kg’da 120 civarı meyve olur. Meyvelerin iç randımanı %58 dir.
İçi çok dolu olduğu için kırımı çok zordur.
Ayrıca halk dilinde ballı basara denilen sarı yaprak birlerine ve bakteriyel hastalıklara karşı çok hassastır.
Dalları dikey açılı olduğu için de aşırı verimden dolayı rüzgarlarda dallar kolayca kırılır.
Wichita, Tip 2 yani dişi çiçekleri önce açan bir çeşittir. Western, Pawnee gibi çeşitler en iyi tozlayıcıdır.

Wichita çok nemli iklimlerde ciddi hastalık baskısı altındadır. Güneydoğu gibi, yada Akdeniz, Ege bölgelerinin iç kesimlerinde ise problemsiz yetişir.

Wichita’nın hasat zamanı Ekim ayı son haftası Kasım 10 arasındadır.

Son yıllarda Wichita kullanılarak birçok yeni Pikan Cevizi geliştirilmiştir. Bunlardan özellikle Pawnee ile melezleme sonucu muhteşem çeşitler elde edilmiştir.

15 yılı aşkın gözlemlerimde yanlış gübreleme , yanlış budama sonucu ağaçlarda biraz da fazla meyve tutmasından dolayı dal kırılmasına neredeyse her bahçede şahit oldum.

Özellikle fazla Amonyum Sülfat (yani halk dilinde şeker gübrenin ) fazla kullanımı , yetersiz potasyum sülfat kullanımı ağaçların zayıf  kalmasına ve mukavemetinin düşmesine yol açmaktadır.

Mahan Amerika’da 1910 lu yıllarda üreticilere sunulmuş bir Pikan Cevizi çeşididir.
Çok büyük, gösterişli meyvelere sahip ve ince kabuklu bir türdür.
Bu kadar olumlu kelimelerden sonra gelelim negatif yönlerine;
Mahan fizyolojik özelliklerinden dolayı, çok nadiren içini tam olarak doldurur. İç doluluğu çok düşüktür ,%50 -53 . 1kg ‘daki meyve adedi ise 65-75 arasındadır. İç randıman birçok türde %58-65 arasındadır.
Mahan günümüzde Amerika’da yetiştiriciler tarafından bahçe tesisinde kullanılmaz. Bunun sebebi biraz önce bahsettiğim gibi içini doldurmaması ve çok geç hasat edilmesidir. Maalesef ülkemizde ise yıllardır bol miktarda dikilmiştir ve dikilmeye de devam edilmektedir. İleriki yıllar boyunca içini doldurmaması nedeniyle üreticiler Mahan ağaçlarını keserek yerine başka türler aşılamaktadır. Bu da zaman ve finansal kayıplara yol açmaktadır. Mahan eğer iç doluluk problemi olmasaydı dünyada en çok yetiştirilen Pikan Cevizi çeşidi olurdu muhtemelen. Maalesef iç doluluk probleminin çözümü yoktur. Olsaydı anavatanı Amerika Birleşik Devletleri nde bilim adamları 100 yıldır mutlaka çözümünü bulurdu. Kendi bahçemizde yaptığım gözleme 6 yaşında ve 10 günde bir salma sulama yapılan , gübrelemesi muntazam bir ortamda dahi içini tam doldurmadı.

Mahan, çok verimli olması ve ağacının çok güçlü olması nedeniyle ıslah çalışmalarında kullanılmış ve birçok yeni Pikan Cevizi çeşidinin geliştirilmesinde çok önemli rol almıştır.

Ebeveyni ‘Mahan’ olan sekiz Pikan Cevizi çeşidi geliştirilmiştir. Bunlar:
‘Choctaw‘, ‘Kiowa’, ‘Mohawk’, ‘Pawnee‘, ‘Tejas’, ‘Wichita’, ‘Harper’ ve ‘Mahan -Stuart’.
Ayrıca ‘Mahan’ çekirdeklerinden dikilen ve günümüzde de popüler olan ‘Maramec‘ isimli bir çeşit de bulunmaktadır.
Bu çeşitler içinde Tejas, Harper ve Stuart-Mahan vasat özellikleri nedeniyle artık günümüzde kullanılmamaktadır.
Bir videomda sizlere Stuart-Mahan ı tanıtmıştım. Gerçekten muazzam boyuta rağmen içini doldurmayan bir çeşit.
Dünyada Choctaw, Mohawk, Pawnee ve Wichita hâlâ kullanılmaktadır.
Ülkemizde ise bunlardan Choctaw ve Wichita oldukça yaygındır. Pawnee ise son 10 yılda en tercih edilen çeşit olmuştur.
Pawnee fidanları,Tropikmeyveci Pikan Cevizi Fidanlığı tarafından üretilerek 2010 yılından itibaren üreticilere sunulmaya başlamıştır.
Maramec çeşidini ise hem Adana hem Antalya’da başarılı bir şekilde test ettik ve iklimimize adapte olduğunu gördük. Maramec ile ilgili video muza bakabilirsiniz.
Maramec yukarıdaki çeşitler içinde Mahan’a en çok benzeyen Pikan Cevizi çeşididir.
Mahan ile ilgili bizim tavsiyemiz ya geçici ağaç olarak dikilmesi ya da hiç dikilmemesi yönündedir. Mahan ‘ı sadece ticari olmayan, hobi bahçeleri için öneriyoruz.

Pawnee

En verimli Pikan cevizi çeşitlerinden olan Mohawk ile soğuğa dayanıklı ve küçük meyveli bir çeşit olan ‘Starking Hardy Giant‘ ın melezidir.

Amerika’da daha çok Kuzey ve Batı bölgelerde biraz daha kuru iklime sahip yerlerde çok yayılmıştır. Son 20 yılda ise Türkiye’deki Akdeniz iklimine daha yakın güney bölgelerde de çok başarılı olmuştur ve halen en çok dikilen çeşitlerden biridir.

Ülkemizde aşırı soğuk olmayan birçok bölgemiz için uygundur. Özellikle Akdeniz, Ege ve Güneydoğu bölgelerimizde mükemmel performans göstermektedir. Pawnee, ülkemizde ilk kez Tropikmeyveci Pikan Cevizi Fidanlığında çoğaltılıp üreticilere dağıtılmaya başlanmıştır. İlk Pawnee bahçelerini 2010 yılında kurmaya başladığımızda ülkemizdeki bahçelerde sadece Mahan, Wichita, Choctaw ve Western bulunmaktaydı. Maalesef bu çeşitler ile (Choctaw hariç), Mahan’da iç doluluk ve Wichita ve Western’de ise zor kırılma gibi problemlerden dolayı Pikan endüstrisi pek bir yol alamamıştır.

Pawnee ve piyasaya sürdüğümüz diğer çeşitler ile 2021 yılı itibarı ile talep tamamen kolay kırılan ve kağıt kabuklu çeşitlere kaymıştır.

İlk 10 yıl çok verimli değildir. 3-4.yılda meyve göstermeye başlar. Orta büyüklükte  ve altın renkli çekici meyveleri vardır. Kabukları çok incedir.

İç randıman %58 civarındadır, parlak renkli ve çok lezzetli meyvelere sahiptir.

1 kg kabuklu Pawnee’deki meyve adedi;

90-100 ise kalite çok iyi,

100-110 ise iyi,

110-120 ortadır.

Buna göre ürünü değerlendirebilirsiniz.

Pawnee’de diğer çeşitlerin birçoğunda olduğu gibi iç doluluk problemi fazla yaşanmaz.

Pawnee ağacı ilk 3 yıldan sonra çok hızlı sürekli büyüme eğilimindedir. Dar açılı dal yapma eğilimi çok fazladır. Bu nedenle bu dalların sürekli olarak budanması gereklidir.

Hasat zamanı en erken (Eylül 4.hafta) çeşittir. Akdeniz ve Ege’nin kıyı bölgeleri için çok uygundur. Ayrıca ılıman iklime sahip Marmara bölgesinin her kesiminde rahatlıkla yetiştirilebilir. Yaz güneşini az alan Karadeniz bölgesinin bazı bölgeleri hariç batı ve orta kesim için uygundur.

Choctaw gibi kendi bahçelerimizin %10 u Pawnee’den oluşmaktadır.

Pawnee çok bakım gerektiren bir çeşit değildir. Az gübre ve sulama olan bahçelerde bile meyveler küçük olsa da içi dolu meyve alınabilir.

Kolay kırılması ve iç randımanı nedeniyle sadece ülkemizde değil bütün dünyada en tutulan çeşitlerden biridir.

Pawnee’nin olumsuz yönleri;

Aslında ağaç yapısı ve ticari seviyeye birkaç sene geç gelmesi dışında fazla bir olumsuz yönünü gözlemlemedim.

Dar açılı dal yaptığı için rüzgar ve aşırı meyveden dolayı dallarda kırılmalar olabiliyor. Bu nedenle Haziran 2. haftadan itibaren çok gelişen dalların uçları vurulmalıdır. Yani yaz budaması Pawnee’de çok önemlidir.

Pawnee’nin olumlu tarafları;

Choctaw, Mahan, Wichita gibi çeşitlerin tersine Pawnee’nin verimi 10.yıldan itibaren çok üst düzeylere çıkar. Maalesef bizim üretici profilimiz genellikle bugün ağacını dikip yarın meyvesini al ilkesini benimsemiştir. Bu nedenle Pawnee ilk yıllarda getiri açısından çok verimli değildir. Geleceği düşünen üreticiler için uygundur.

Pawnee’ nin en güzel özelliği her yıl düzenli meyve vermesidir. Choctaw, Mahan, Wichita’da ise peryodisite vardır. 10.yıldan sonra bir yıl ürün verir  diğer yıl verim az olur veya meyvelerin içi boş veya az dolu olur.

Meyveler genellikle  2-4’lü salkımlar şeklinde olur bu nedenle iç doluluk problemi az yaşanır. Çok fazla tutum olan yıllarda yazın seyreltme yapılmalıdır.

Meyve çok tuttuğu zaman yazın seyreltme yapılırsa iç doluluk sorunları minimuma iner ve meyveler büyük olur.

Tip 1 bir çeşittir. Yani erkek çiçek önce açar. Bu nedenle Choctaw ,Wichita , Kanza  gibi Tip 2 Pikan Cevizlerinden birisi ile tozlanır.

Hastalıklara karşı ülkemiz şartlarında dayanıklı bir çeşittir. 12 yıllık gözlemlerime göre sarı yaprak bitlerine karşı diğer birçok türden daha dayanıklıdır.

Choctaw,

En büyük meyveli Pikan Cevizlerinden Mahan ile Success çeşidinin çarprazlaması sonucu geliştirilmiş bir Pikan Cevizi çeşididir.
İlk kez 1946 yılında test edilmeye başlanmıştır ve 1959 yılında Amerika’daki üreticilere sunulmuştur. Ülkemize 1970’lerde İsrail üzerinden getirilmiştir.

Ülkemizde Birçok ticari Pikan bahçesinde geçmiş yıllarda bolca dikilmiş ve günümüzde de hala yaygın olarak kullanılmaktadır.
Çok verimlidir. 3.yılda meyve göstermeye başlar. Büyük ve çekici meyveleri vardır. Kabukları incedir. Bu nedenle Mahan gibi ülkemizde en çok ilgi duyulan çeşitlerden olmuştur.

İç randıman %58-65 civarındadır, parlak renkli ve lezzetli meyvelere sahiptir.

1 kg kabuklu Choctaw’daki meyve adedi;

60-75 ise kalite çok iyi,

75-90 ise iyi,

90 üzeri ise zayıf demektir.

Buna göre ürünü değerlendirebilirsiniz.

Ağacı sürekli yukarıya ve yanlara doğru büyüme eğilimindedir.

Hasat zamanı geç olduğu için(Kasım ayı 1-2.hafta) Akdeniz ve Ege’nin kıyı bölgeleri için daha uygundur.

Kendi Bahçelerimizin %10 u Choctaw’dan oluşmaktadır. Choctaw çok bakım gerektiren bir çeşittir. Bu nedenle suyu bol olan bahçeler için önermekteyiz. Aksi takdirde meyvelerde iç doluluk ve boyut ile ilgili sorunlar yaşanabilir.

Eğer iyi sulama yapılmazsa ve yeterli Azot verilmezse meyveler çok küçük olabilir. Bu durumda üreticiler satış problemleri ile karşılaşabilir.

Kolay kırılması ve iç randımanı nedeniyle sadece ülkemizde değil bütün dünyada en tutulan çeşitlerden biridir.

Gelelim Choctaw’ın en önemli dezavantajlarına;

10. Yıldan peryodisite problemi vardır. Yani bir yıl verimli ve meyvelerin içi dolu olur. Diğer yıl verim az veya meyvelerin içi boş veya az dolu olur.

Diğer bir eksi yönü ise veriminin birçok ticari çeşide göre az olmasıdır.

Meyve çok tuttuğu zaman yazın seyreltme yapılırsa iç doluluk sorunları minimuma iner.

Ayrıca belirttiğim gibi kimyasal gübreleme Choctaw için önemlidir. Özellikle Azot ve Potasyum ihtiyacı diğer birçok çeşitten fazladır.

Ağaç yapısı olarak Choctaw;

Ağaçları geniş açılı dal oluşturma eğilimindedir. İyi budama yapılmalıdır. Hiç budama yapılmazsa dallar seyrek ve uzun olur. Az meyve tutar ve dallar aşırı sarkar, kırılmalar olur.

Tip 2 bir çeşittir. Yani dişi çiçek önce açar. Bu nedenle Western veya Pawnee gibi Tip 1 Pikan Cevizlerinden birisi ile tozlanır.

Choctaw Özellikle nemli iklime sahip bölgelerde çok iyi performans sergiler. Hastalıklara karşı dayanıklı bir çeşittir.