Wichita, 1940 yılında Mahan ile Halbert in çarprazlanması sonucu geliştirilmiş en eski Pikan Cevizi çeşitlerinden biridir. İlk kez 1959 yılında Amerika’daki üreticilere sunulmuştur.
Amerika ve Dünya çapında en çok dikilen Pikan cevizi çeşitlerinden birisidir.
Bahçelerimizde toplam 800 civarı Pikan ağacının sadece 10 tanesi Wichita ‘dan oluşuyor. Bunları da sadece üreticilere göstermek için diktik veya aşıladık.
15 yaşlarında Wichita ağacımız mevcut ve yeterli gözlemleme ve veri toplama imkanımız oldu.
Gerçekten ilk yıllarında inanılmaz verimli bir ağaç. Verime baktığınızda keşke bütün bahçeye Wichita dikseydik diyorsunuz ama her şey verim demek değil.

10. Yıldan itibaren çok ciddi peryodisiteye sahiptir. Yani bir yıl meyve verir, diğer yıl vermez veya çok az verir.
Meyveleri küçüktür. Kg’da 120 civarı meyve olur. Meyvelerin iç randımanı %58 dir.
İçi çok dolu olduğu için kırımı çok zordur.
Ayrıca halk dilinde ballı basara denilen sarı yaprak birlerine ve bakteriyel hastalıklara karşı çok hassastır.
Dalları dikey açılı olduğu için de aşırı verimden dolayı rüzgarlarda dallar kolayca kırılır.
Wichita, Tip 2 yani dişi çiçekleri önce açan bir çeşittir. Western, Pawnee gibi çeşitler en iyi tozlayıcıdır.

Wichita çok nemli iklimlerde ciddi hastalık baskısı altındadır. Güneydoğu gibi, yada Akdeniz, Ege bölgelerinin iç kesimlerinde ise problemsiz yetişir.

Wichita’nın hasat zamanı Ekim ayı son haftası Kasım 10 arasındadır.

Son yıllarda Wichita kullanılarak birçok yeni Pikan Cevizi geliştirilmiştir. Bunlardan özellikle Pawnee ile melezleme sonucu muhteşem çeşitler elde edilmiştir.

15 yılı aşkın gözlemlerimde yanlış gübreleme , yanlış budama sonucu ağaçlarda biraz da fazla meyve tutmasından dolayı dal kırılmasına neredeyse her bahçede şahit oldum.

Özellikle fazla Amonyum Sülfat (yani halk dilinde şeker gübrenin ) fazla kullanımı , yetersiz potasyum sülfat kullanımı ağaçların zayıf  kalmasına ve mukavemetinin düşmesine yol açmaktadır.

Mahan Amerika’da 1910 lu yıllarda üreticilere sunulmuş bir Pikan Cevizi çeşididir.
Çok büyük, gösterişli meyvelere sahip ve ince kabuklu bir türdür.
Bu kadar olumlu kelimelerden sonra gelelim negatif yönlerine;
Mahan fizyolojik özelliklerinden dolayı, çok nadiren içini tam olarak doldurur. İç doluluğu çok düşüktür ,%50 -53 . 1kg ‘daki meyve adedi ise 65-75 arasındadır. İç randıman birçok türde %58-65 arasındadır.
Mahan günümüzde Amerika’da yetiştiriciler tarafından bahçe tesisinde kullanılmaz. Bunun sebebi biraz önce bahsettiğim gibi içini doldurmaması ve çok geç hasat edilmesidir. Maalesef ülkemizde ise yıllardır bol miktarda dikilmiştir ve dikilmeye de devam edilmektedir. İleriki yıllar boyunca içini doldurmaması nedeniyle üreticiler Mahan ağaçlarını keserek yerine başka türler aşılamaktadır. Bu da zaman ve finansal kayıplara yol açmaktadır. Mahan eğer iç doluluk problemi olmasaydı dünyada en çok yetiştirilen Pikan Cevizi çeşidi olurdu muhtemelen. Maalesef iç doluluk probleminin çözümü yoktur. Olsaydı anavatanı Amerika Birleşik Devletleri nde bilim adamları 100 yıldır mutlaka çözümünü bulurdu. Kendi bahçemizde yaptığım gözleme 6 yaşında ve 10 günde bir salma sulama yapılan , gübrelemesi muntazam bir ortamda dahi içini tam doldurmadı.

Mahan, çok verimli olması ve ağacının çok güçlü olması nedeniyle ıslah çalışmalarında kullanılmış ve birçok yeni Pikan Cevizi çeşidinin geliştirilmesinde çok önemli rol almıştır.

Ebeveyni ‘Mahan’ olan sekiz Pikan Cevizi çeşidi geliştirilmiştir. Bunlar:
‘Choctaw‘, ‘Kiowa’, ‘Mohawk’, ‘Pawnee‘, ‘Tejas’, ‘Wichita’, ‘Harper’ ve ‘Mahan -Stuart’.
Ayrıca ‘Mahan’ çekirdeklerinden dikilen ve günümüzde de popüler olan ‘Maramec‘ isimli bir çeşit de bulunmaktadır.
Bu çeşitler içinde Tejas, Harper ve Stuart-Mahan vasat özellikleri nedeniyle artık günümüzde kullanılmamaktadır.
Bir videomda sizlere Stuart-Mahan ı tanıtmıştım. Gerçekten muazzam boyuta rağmen içini doldurmayan bir çeşit.
Dünyada Choctaw, Mohawk, Pawnee ve Wichita hâlâ kullanılmaktadır.
Ülkemizde ise bunlardan Choctaw ve Wichita oldukça yaygındır. Pawnee ise son 10 yılda en tercih edilen çeşit olmuştur.
Pawnee fidanları,Tropikmeyveci Pikan Cevizi Fidanlığı tarafından üretilerek 2010 yılından itibaren üreticilere sunulmaya başlamıştır.
Maramec çeşidini ise hem Adana hem Antalya’da başarılı bir şekilde test ettik ve iklimimize adapte olduğunu gördük. Maramec ile ilgili video muza bakabilirsiniz.
Maramec yukarıdaki çeşitler içinde Mahan’a en çok benzeyen Pikan Cevizi çeşididir.
Mahan ile ilgili bizim tavsiyemiz ya geçici ağaç olarak dikilmesi ya da hiç dikilmemesi yönündedir. Mahan ‘ı sadece ticari olmayan, hobi bahçeleri için öneriyoruz.

Kanza, Soğuk iklimlere uygun en kaliteli Pikan Cevizi Çeşitlerinden biridir.

Türkiye’ye 2010 yılında Tropikmeyveci Fidancılık tarafından getirilen ve ülkemize kazandırılan çeşitlerden biridir.

Muhteşem meyve kalitesi, kolay kırılması ve ince kabuğu ile tüketiciler tarafından özel talep gören bir çeşit olmuştur.

Bir meyve yaklaşık olarak 7.8 gr gelmektedir ve iç randımanı %54 civarındadır. Dolayısıyla 1 kg ‘da yaklaşık olarak 125-130 civarında kabuklu meyve olur. Aşırı meyve tutumu olan yıllarda meyve ağırlığı 6 gr civarlarına kadar inmektedir ama meyve kalitesi her zaman üst seviyededir.

En küçük ve kaliteli Pikan Cevizlerinden olan ‘Major’ ile yine yuvarlak ve orta büyüklükteki Shoshoni  çeşidinin melezlenmesi sonu 1996 yılında Amerika’da üreticilere sunulmuştur.

Hasat tarihi en erken Pikan Cevizlerindendir. Yaklaşık olarak Eylül 3-4. haftalarda hasada gelmektedir.

Kanza ilk 10 yıl çok verimli değildir, averaj bir verimi vardır. Ama 10.yıldan sonra çok verimlidir.

Kanza, ağaç olarak çok güçlüdür. Merkezi lider bir yapısı vardır ve devasa boyutlara ulaşabilir. Tip 2 yani dişi çiçek önce açan bir çeşittir. Pawnee gibi No 4 gibi çeşitlerde tozlayıcı olarak kullanılabilir. Burada yanlış anlaşılmasın diye özellikle belirtmek isterim; Kanza sadece bir tozlayıcı çeşit değildir. Ana çeşit Kanza olan ve tozlayıcı olarak Pawnee gibi Tip 1 çeşitlerden de bahçe kurulabilir. Tozlayıcı ne kadar fazla olsa o kadar iyidir ama genellikle bahçede en az %10 tozlayıcı çeşit bulunmalıdır. Ceviz bahçelerinden farklı olarak Pikan Cevizi bahçelerinde hem ana çeşit hem de tozlayıcı çeşitlerin ikisi birden meyve tutmaktadır. Yani karşılıklı tozlanma gerçekleşmektedir.

Kanza çok güçlü bir ağaç olduğu için dolayısı ile hızlı gelişmektedir. Bahçelerimizde yaptığımız gözlemlerde özellikle Haziran ayının ortalarında rüzgar nedeniyle dallarda kırılma olduğunu gördük. Bu nedenle Kanza ağaçları Haziran ortasında uçları vurularak budanmalıdır.

Kanza Ağaçları soğuk iklimlere en dayanıklı türlerden biridir. Dişi çiçek açma dönemi birçok bölgede Mayıs ayının ilk haftasıdır. Şu ana kadar yaptığımız gözlemlerde, Chandler cinsi cevizin don zararına maruz kaldığı bölgelerde Kanza neredeyse hiçbir zarara uğramamıştır.

2022 yılına kadar Doğu Anadolu, İç Anadolu ve Ege bölgesinin iç kesimleri ile Trakya’da başarılı bir şekilde test ettik. Önümüzdeki yıllarda küçük meyveli olmasına rağmen hem iç kalitesi, hem lezzeti hem de çok kolay kırılması dolayısı ile çok aranan bir çeşit olacağını öngörmekteyiz. Soğuk iklimlere uygun fidan üretiminde Kanza çekirdeklerinin kullanılması ağaca soğuklara karşı ekstra dayanıklılık sağlamaktadır. Ülkemizde sadece Tropikmeyveci Fidancılık tarafından soğuk iklime uygun anaç olarak Kanza kullanılmaktadır.

Kanza ağaçları birçok hastalığa özellikle de antraknoz gibi hastalıklara karşı doğal olarak dayanıklı bir ağaçtır. Şu ana kadar bahçelerimizde herhangi bir ciddi problemle karşılaşmadık. Çok güçlü bir ağaç yapısına sahiptir ve Merkezi lider budama sistemi ile budanması gereklidir.