Kanza, Soğuk iklimlere uygun en kaliteli Pikan Cevizi Çeşitlerinden biridir.

Türkiye’ye 2010 yılında Tropikmeyveci Fidancılık tarafından getirilen ve ülkemize kazandırılan çeşitlerden biridir.

Muhteşem meyve kalitesi, kolay kırılması ve ince kabuğu ile tüketiciler tarafından özel talep gören bir çeşit olmuştur.

Bir meyve yaklaşık olarak 7.8 gr gelmektedir ve iç randımanı %54 civarındadır. Dolayısıyla 1 kg ‘da yaklaşık olarak 125-130 civarında kabuklu meyve olur. Aşırı meyve tutumu olan yıllarda meyve ağırlığı 6 gr civarlarına kadar inmektedir ama meyve kalitesi her zaman üst seviyededir.

En küçük ve kaliteli Pikan Cevizlerinden olan ‘Major’ ile yine yuvarlak ve orta büyüklükteki Shoshoni  çeşidinin melezlenmesi sonu 1996 yılında Amerika’da üreticilere sunulmuştur.

Hasat tarihi en erken Pikan Cevizlerindendir. Yaklaşık olarak Eylül 3-4. haftalarda hasada gelmektedir.

Kanza ilk 10 yıl çok verimli değildir, averaj bir verimi vardır. Ama 10.yıldan sonra çok verimlidir.

Kanza, ağaç olarak çok güçlüdür. Merkezi lider bir yapısı vardır ve devasa boyutlara ulaşabilir. Tip 2 yani dişi çiçek önce açan bir çeşittir. Pawnee gibi No 4 gibi çeşitlerde tozlayıcı olarak kullanılabilir. Burada yanlış anlaşılmasın diye özellikle belirtmek isterim; Kanza sadece bir tozlayıcı çeşit değildir. Ana çeşit Kanza olan ve tozlayıcı olarak Pawnee gibi Tip 1 çeşitlerden de bahçe kurulabilir. Tozlayıcı ne kadar fazla olsa o kadar iyidir ama genellikle bahçede en az %10 tozlayıcı çeşit bulunmalıdır. Ceviz bahçelerinden farklı olarak Pikan Cevizi bahçelerinde hem ana çeşit hem de tozlayıcı çeşitlerin ikisi birden meyve tutmaktadır. Yani karşılıklı tozlanma gerçekleşmektedir.

Kanza çok güçlü bir ağaç olduğu için dolayısı ile hızlı gelişmektedir. Bahçelerimizde yaptığımız gözlemlerde özellikle Haziran ayının ortalarında rüzgar nedeniyle dallarda kırılma olduğunu gördük. Bu nedenle Kanza ağaçları Haziran ortasında uçları vurularak budanmalıdır.

Kanza Ağaçları soğuk iklimlere en dayanıklı türlerden biridir. Dişi çiçek açma dönemi birçok bölgede Mayıs ayının ilk haftasıdır. Şu ana kadar yaptığımız gözlemlerde, Chandler cinsi cevizin don zararına maruz kaldığı bölgelerde Kanza neredeyse hiçbir zarara uğramamıştır.

2022 yılına kadar Doğu Anadolu, İç Anadolu ve Ege bölgesinin iç kesimleri ile Trakya’da başarılı bir şekilde test ettik. Önümüzdeki yıllarda küçük meyveli olmasına rağmen hem iç kalitesi, hem lezzeti hem de çok kolay kırılması dolayısı ile çok aranan bir çeşit olacağını öngörmekteyiz. Soğuk iklimlere uygun fidan üretiminde Kanza çekirdeklerinin kullanılması ağaca soğuklara karşı ekstra dayanıklılık sağlamaktadır. Ülkemizde sadece Tropikmeyveci Fidancılık tarafından soğuk iklime uygun anaç olarak Kanza kullanılmaktadır.

Kanza ağaçları birçok hastalığa özellikle de antraknoz gibi hastalıklara karşı doğal olarak dayanıklı bir ağaçtır. Şu ana kadar bahçelerimizde herhangi bir ciddi problemle karşılaşmadık. Çok güçlü bir ağaç yapısına sahiptir ve Merkezi lider budama sistemi ile budanması gereklidir.

Pawnee

En verimli Pikan cevizi çeşitlerinden olan Mohawk ile soğuğa dayanıklı ve küçük meyveli bir çeşit olan ‘Starking Hardy Giant‘ ın melezidir.

Amerika’da daha çok Kuzey ve Batı bölgelerde biraz daha kuru iklime sahip yerlerde çok yayılmıştır. Son 20 yılda ise Türkiye’deki Akdeniz iklimine daha yakın güney bölgelerde de çok başarılı olmuştur ve halen en çok dikilen çeşitlerden biridir.

Ülkemizde aşırı soğuk olmayan birçok bölgemiz için uygundur. Özellikle Akdeniz, Ege ve Güneydoğu bölgelerimizde mükemmel performans göstermektedir. Pawnee, ülkemizde ilk kez Tropikmeyveci Pikan Cevizi Fidanlığında çoğaltılıp üreticilere dağıtılmaya başlanmıştır. İlk Pawnee bahçelerini 2010 yılında kurmaya başladığımızda ülkemizdeki bahçelerde sadece Mahan, Wichita, Choctaw ve Western bulunmaktaydı. Maalesef bu çeşitler ile (Choctaw hariç), Mahan’da iç doluluk ve Wichita ve Western’de ise zor kırılma gibi problemlerden dolayı Pikan endüstrisi pek bir yol alamamıştır.

Pawnee ve piyasaya sürdüğümüz diğer çeşitler ile 2021 yılı itibarı ile talep tamamen kolay kırılan ve kağıt kabuklu çeşitlere kaymıştır.

İlk 10 yıl çok verimli değildir. 3-4.yılda meyve göstermeye başlar. Orta büyüklükte  ve altın renkli çekici meyveleri vardır. Kabukları çok incedir.

İç randıman %58 civarındadır, parlak renkli ve çok lezzetli meyvelere sahiptir.

1 kg kabuklu Pawnee’deki meyve adedi;

90-100 ise kalite çok iyi,

100-110 ise iyi,

110-120 ortadır.

Buna göre ürünü değerlendirebilirsiniz.

Pawnee’de diğer çeşitlerin birçoğunda olduğu gibi iç doluluk problemi fazla yaşanmaz.

Pawnee ağacı ilk 3 yıldan sonra çok hızlı sürekli büyüme eğilimindedir. Dar açılı dal yapma eğilimi çok fazladır. Bu nedenle bu dalların sürekli olarak budanması gereklidir.

Hasat zamanı en erken (Eylül 4.hafta) çeşittir. Akdeniz ve Ege’nin kıyı bölgeleri için çok uygundur. Ayrıca ılıman iklime sahip Marmara bölgesinin her kesiminde rahatlıkla yetiştirilebilir. Yaz güneşini az alan Karadeniz bölgesinin bazı bölgeleri hariç batı ve orta kesim için uygundur.

Choctaw gibi kendi bahçelerimizin %10 u Pawnee’den oluşmaktadır.

Pawnee çok bakım gerektiren bir çeşit değildir. Az gübre ve sulama olan bahçelerde bile meyveler küçük olsa da içi dolu meyve alınabilir.

Kolay kırılması ve iç randımanı nedeniyle sadece ülkemizde değil bütün dünyada en tutulan çeşitlerden biridir.

Pawnee’nin olumsuz yönleri;

Aslında ağaç yapısı ve ticari seviyeye birkaç sene geç gelmesi dışında fazla bir olumsuz yönünü gözlemlemedim.

Dar açılı dal yaptığı için rüzgar ve aşırı meyveden dolayı dallarda kırılmalar olabiliyor. Bu nedenle Haziran 2. haftadan itibaren çok gelişen dalların uçları vurulmalıdır. Yani yaz budaması Pawnee’de çok önemlidir.

Pawnee’nin olumlu tarafları;

Choctaw, Mahan, Wichita gibi çeşitlerin tersine Pawnee’nin verimi 10.yıldan itibaren çok üst düzeylere çıkar. Maalesef bizim üretici profilimiz genellikle bugün ağacını dikip yarın meyvesini al ilkesini benimsemiştir. Bu nedenle Pawnee ilk yıllarda getiri açısından çok verimli değildir. Geleceği düşünen üreticiler için uygundur.

Pawnee’ nin en güzel özelliği her yıl düzenli meyve vermesidir. Choctaw, Mahan, Wichita’da ise peryodisite vardır. 10.yıldan sonra bir yıl ürün verir  diğer yıl verim az olur veya meyvelerin içi boş veya az dolu olur.

Meyveler genellikle  2-4’lü salkımlar şeklinde olur bu nedenle iç doluluk problemi az yaşanır. Çok fazla tutum olan yıllarda yazın seyreltme yapılmalıdır.

Meyve çok tuttuğu zaman yazın seyreltme yapılırsa iç doluluk sorunları minimuma iner ve meyveler büyük olur.

Tip 1 bir çeşittir. Yani erkek çiçek önce açar. Bu nedenle Choctaw ,Wichita , Kanza  gibi Tip 2 Pikan Cevizlerinden birisi ile tozlanır.

Hastalıklara karşı ülkemiz şartlarında dayanıklı bir çeşittir. 12 yıllık gözlemlerime göre sarı yaprak bitlerine karşı diğer birçok türden daha dayanıklıdır.