Avokado ağacını kışın zararlı etkilerine karşı hangi tedbirleri almalıyız?

Aşağıdaki video da bahçemizdeki avokado ağaçları için aldığımız kış tedbirlerini göreceksiniz.

Pikan Cevizi Yetiştiriciliği – Kış Budaması

Değerli Üreticiler,

Pikan cevizi yetiştiriciliği ndeki en önemli işlemlerden biri budamadır. Budama İle ilgili yazıyı biraz geç yazmamdaki sebep konunun çok önemli olması ve yazacağım yazının bu konudaki bütün soruları mümkün olduğunca cevaplar nitelikte olması içindi. Bu yazıyı belki 5 dakikada veya 10 dakikada okuyacaksınız ama inanın ki yazması günler aldı. Tabii ki on yıllık bir de saha tecrübesi.

Konu tarım olunca neredeyse her fidancı ve Üretici için farklı doğrular veya farklı yöntemler olabiliyor. Bu nedenle bu yazıda temel konulardaki doğruları yazacağız. Budama benim düşünceme göre bir sanattır. Bu nedenle her budama uzmanının da temel doğrulara ek olarak kendine has stili olacaktır. Şekillerdeki farklılıkları doğal karşılamak gerekir.

Pikan cevizi yetiştiriciliğinde ilk 5 yıl budamada hayati öneme sahiptir. Daha sonraki yıllarda ise budama pek yapılmaz.

Pikan Cevizi çeşitleri hayli fazladır ve birçok türün kendine özgü dal yapısı olduğu için  budama gereksinimi de farklı olabilir. Örnek vermek gerekirse Sioux ve Zinner gibi çeşitlerde ağaç yapısı doğal olarak yatay dal verme eğiliminde olduğu için çok az budama yaparız . Hatta sadece seyreltme yaparız. Pawnee , Choctaw , Wichita gibi çeşitlerde obur dal ve dik açılı dal verme eğilimi fazladır . Bu nedenle biraz fazla budama yaparız ilk yıllarda.

Budamanın neden çok önemli olduğunu göstermek için size ülkemizin değişik bölgelerinden Pikan ağaçlarının fotoğraflarını göstermek istiyorum.

Budamayı; Yaz budaması ve  kış budaması olmak üzere 2 farklı dönemlerde yapmaktayız. Kış budamasında şekil üzerinde çalışırken yaz budamasında daha çok yeni sürgünlere yön vermeye ve bazı dalları daha güçlü geliştirmeye çalışırız. Yaz budaması ile ilgili ayrıca bir yazı yayınlayacağım.

Öncelikle ilk olarak fidanları aldığımız andan itibaren neler yapılacağına göz atalım;

1.YIL

Pikan fidanlarının kökleri kazık kök sistemine sahip olduğundan iki veya üç yıllık bir Pikan fidanı, fidanlıktaki yerinden söküldüğünde yaklaşık olarak kökler 70 cm’den kesilerek çıkartılır. Üç yıllık bir Pikan fidanı neredeyse 2 hatta 3 metre kazık kök yapar. Eğer fidana hiç dokunmadan hiçbir budama yapmadan bahçeye dikersek Çok büyük bir hata yapmış oluruz.  İki metrelik bir fidanı besleyen yaklaşık 2- 3 metre bir kökün neredeyse dörtte üçü fidan sökülürken kesilir. Fidan, kökü kesildiği ve farklı bir toprağa dikildiği için şoka girer. 3 m’lik kökün beslediği fidanı 70 cm kalmış ve kılcal damarları kurumuş bir kökün aynı performansta beslemesi mümkün değildir. Peki fidanın bu şoku atlatması ve tekrar hızlı bir şekilde büyümeye devam etmesi için ne yapmalıyız. Sorunun cevabı hem kök hem de dikildikten hemen sonra gövdede budama yapmaktır.

Kökler , özellikle kılcal kökler dikildiği toprakta yeniden oluşacaktır. Bu nedenle kökler uygun olarak sert bir şekilde budanmalıdır.

Fotoğraflar

Gövde ise fidanın boyutuna göre 1/4, 1/3 hatta 1/2 oranında budanmalıdır.

Tecrübelerime dayanarak şunu söyleyebilirim;

Eğer fidan 1.5 m civarında ise 40-50 cm’den sert budanırsa,  bütün enerji yeni sürgün oluşumuna gider. Hiç budamazsak fidan ilk yıl enerjisini sadece hayatta kalmaya harcar. Çok cılız, kısa ve yatay sürgünler oluşturur.

Fotoğraflar , ur.

Fidan çukurlarını 80 cm derinlikte ve 40-50 cm genişliğinde açılmasını tavsiye ediyorum. Bu durumda kazık kök 50-60 cm olacak şekilde kesilmeli, yan kökler ise çukura çok rahat sığacak ve hatta kenarlarda boşluk kalacak şekilde %50 budanmalıdır.

Hem kök hem de gövde ne kadar sert budanırsa gelişim o kadar güçlü olur ve dikim şoku o kadar hızlı atlatılır.

Fotoğraflar

Mevcut kökler, mevcut gövdeyi besler. Yeni gövde sürgünlerinin yeni kök sürgünlerinin oluşması ile gerçekleştiği unutulmamalıdır.

İlk dikimde yapılan budama herhangi bir gübrelemeden daha fazla gelişimde rol oynar. Bu nedenle ilk dikimde önce kökler oluşacağı için gübrenin hayati önemi yoktur.

İlk yıl Leonardit ve/veya hümik asit gibi köklendirici veya toprak düzenleyicilerin kullanılması çok daha önemlidir.

2.YIL

Ülkemizde Pikan Cevizi Yetiştiriciliğinde en çok yapılan hatalardan birisi , Pikan ağaçlarının hem çok alçaktan taçlandırılması hem de yanlış şekil verilmesidir.

Pikan Cevizi Yetiştiriciliği nde toprak işleme ve hasadın hızlı ve kolayca yapılabilmesi için ağaçların 180 santim ve üzerinden ilk yan dalların oluşturması gerekir. Bunun içinde fidanın yaklaşık olarak 210 santimden tepesinin vurulması  gerekir. Böylece ilk yan dallar yaklaşık olarak 170 -180 cm den başlayacak şekilde oluşur. Buda ağaçların altından traktörün rahatça geçebilmesi ve hasat için yeterlidir.

Fotoğraflar

3.YIL

Fotoğraflar

Şekil vermeye bu yıl başlayabiliriz. Pikan Cevizi Yetiştiriciliği nde öncelikle merkezi lider sistemi kullanacağımız için lider dalın seçimi ve yan dalların seçimi ile işe başlıyoruz.  Özellikle merkezi lider olarak seçtiğimiz dalın rakibinin olmamasına dikkat edilmelidir.

Fotoğraflar

Yan dalların seçiminde ise ;

*Dallar arasında 30-50 cm boşluk olmasına dikkat edilmelidir.

Fotoğraflar

*Ağacın balansı dikkate alınmalıdır.

* V şeklindeki dallanmalara müsaade edilmemelidir. Seçilen yan dalların açısı 60-80 derece olmalıdır. Aksi takdirde ileriki yıllarda rüzgâr ve aşırı ürün dolayısı ile kırılırlar.

* İçeriye doğru uzayan dallar, yeterli Hava akımı ve güneş alabilmesi için budanır.

* Pikan Cevizi çok güçlü sürgün yapma potansiyeline sahiptir. Yan dallarda uç vurma kışın yapıldığında uçlardan çok miktarda V şeklinde kalabalık sürgünler oluşur. Bu nedenle uç vurma işleminin yazın yapılması önerilir.

Değerli ziyaretçiler,

Avokado yetiştiriciliğinde en hassas dönem, dikimden itibaren ilk 3 senedir.

Özellikle ilk yıl önce sıcaktan, sonra ilk kışın olumsuz etkilerinden korumak için bazı tedbirler alınmalıdır.

Sıcaktan korumak için kafes ve aşırı sıcaklardan önce yapraklara kaolin kili atmak çok önemlidir.

Soğuktan korumak için ise ;

Kafes kullanmak

Gövdeyi korumak için sarmak

Kökleri soğuktan korumak için ise hayvan gübresi kullanmak.

Pikan Cevizinin Sağlığa Faydaları

Sağlıklı beslenme yöntemleri günde 4-5 porsiyon kabuklu kuruyemiş , çekirdek veya baklagillerden tüketmeyi gerektirmektedir.  Pikan cevizi , diğer kabuklu kuruyemişlerden çok daha fazla antioksidan içerdiğinden dolayı sağlıklı beslenme yöntemleri içersinde çok önemli bir yere sahiptir. Son yapılan araştırmalarda, yiyeceklerde bulunan antioksidanların, hücre hasarlarına karşı bir koruma görevi gördüğü anlaşılmıştır.  Yapılan çalışmalar göstermiştir ki , antioksidanlar özellikle kalp hastalikları, Alzheimer, Parkinson ve Kanser gibi önemli hastalıklara karşı insan vücudunun en önemli yardımcılardandır.

Bir avuç Pikan;  Vitamin E, Kalsiyum, magnezyum, potasyum, çinko ve elyaf ve antioksidan içerir.

Son zamanlarda yapılan çalışmalar , kabuklu meyvelerin (Özellikle Pikan Cevizi bulunan günlük beslenme programlarının) , bağışıklık sistemini güçlendirmeye yardımcı olduğunu göstermiştir.  Florida Üniversitesinde yapılan bir çalışmada Pikan Cevizinin, kalp hastalıkları ve kanserle savaşmak için vücuda önemli miktarda antioksidan desteğinde bulunduğu ortaya çıkmıştır.

Yine Mayo Clinic’ in gerçekleştirdiği bir çalışmada bütün kabuklu kuruyemişlerin besin olarak çok zengin ve doğal olarak kolesterolsüz olduğu ortaya çıkmıştır. Kolestrolsüz olmasının yanında , aynı çalışmalar sonucunda Pikan Cevizi yemenin LDL kolesterol seviyesini düşürmeye yardımcı olduğunu, kalp krizi risklerini ve koroner arter hastalıklarını düşürdüğünü  göstermiştir.  Porsiyon büyüklüğü 25-30 gr ‘dır ve bu miktar 15 tane yarım Pikan Cevizine tekabül eder .

Pikan Cevizi vejeteryenler için çok önemli bir yere sahiptir. Bir porsiyon Pikan 30 gr etteki kadar protein içerir.

Kan Basıncı. Yapılan çalışmalar sonucu  DASH (Dietary Approaches to Stop Hypertension) diyetinin bir parçası olarak önerilen Pikan Cevizinin önerilen miktarda tüketildiğinde kan basıncını düşürmeye yardımcı olduğu belirtilmiştir . Bu miktar haftada 4-5 porsiyondur.

Meme Kanseri. Pikan Cevizi, Zeytin yağı ile aynı şekilde, oleic asit bakımından çok zengin bir kaynaktır. Chicago’ daki Northwestern Üniversitesindeki araştırmacılar, yaptıkları laboratuvar testlerinde , Oleic Asidin , Meme Kanserini tetikleyen hücre içindeki genlerin yok edilmesinde önemli bir rolünün olduğu görülmüştir.  Bu araştırmalar halen devam etmektedir. Araştırmalar sonuçlandığında bir Oleic Asit bakımından zengin Zeytin ve Pikan Cevizi bir öneri olarak sunulacaktır.  Bir posiyon Pikan Cevizi , bir kaşık Zeytin yağında %25 daha fazla Oleic Asit içermektedir.

Kalp Sağlığı. California ‘daki Loma Linda Üniversitesi ve New Mexico State Üniversitesindeki arastırmacılar, günlük diyetin bir parçası olan Pikan Cevizinin kötü kolestrol seviyesini düzenlediğini onaylamışlardır. Pikan bu özelliğini  içerdiği yağ asidinden ve beta-sitosterol bileşiminden alır.  Günde yenilen 1 porsiyon Pikan kalp hastalığı riskinin azaltılmasında çok önemlidir.

Prostat Sağlığı. Kalp Hastalığında olduğu gibi aynı kolesterol düşürücü doğal bileşimin, iyi huylu prostat büyümesi (benign prostatic hyperplasia (BPH)) belirtilerinin iyileştirilmesi konusunda da aktif rol oynadığını göstermiştir (Kanserojen olmayan prostat bezi büyümelerinde). 2 porsiyon (yaklaşık 60 gr Pikan) etili beta-sitosterol miktarını temin etmektedir.  Buna ek olarak son zamanlarda Purdue Üniversitesinde yapılan Laboratuvar çalışmalarında Pikan Cevizi içersinde , sağlıklı prostat hücrelerini olduğu gibi bırakıp , kanserli hücreleri öldürme özelliğine sahip  bir E Vitamini çeşidi olan gamma-tocopherol bulunmuştur. Şu anda araştırmacılar hayvanlar üzerinde bu ve diğer E vitamini tiplerinin etkilerinin etkilerini test etmektedirler.

Aşırı Kilo Kontrolü. Bilinenin aksine kabuklu meyvelerin yenilmesi insanları şişmanlatmaz, kilo düşürmeye yardımcı olur. Yapılan klinik çalışmalar bunu net bir şekilde ortaya koymuştur. Pikan Cevizinin düşük karbonhidratlı mükemmel besin içeriği , kilo vermek isteyen insanlar için Pikanı mükemmel bir seçim yapmıştır.  Harvard School of Public Health’ de yapılan bir çalışma geleneksel kilo verme diyetlerinin bir parçası olan %35 kalorinini klasik kaynaklar yerine Pikandan alındığında, kilo vermeye daha fazla yardımcı olduğunu göstermiştir.

Bu sayfada en çok sorulan soruları ve kısa cevapları bulabilirsiniz.

Bu sayfa sizden gelen sorular doğrultusunda sürekli güncellenecektir.

Pikan Cevizlerinin hem sıcak hem de soğuk iklimlerde yetişen çeşitleri mevcuttur.

Buradaki önemli konu toprak, güneşli gün sayısı ve sulama gibi faktörlerdir. Özellikle Toprak Analizine bakarak çok kireçli toprakların seçiminden kaçınmak gereklidir. Ayrıca 1m’den daha yüzeysel ve su seviyesi yüksek, drenaj sorunu olan topraklardan da kaçınmak gerekir.

Profesyonel Pikan Cevizi Yetiştiriciliğinde En iyi çeşit yoktur. O bölgeye en iyi uyum sağlayan çeşit en iyisidir.

Ama birçok bölge için önerimiz Pawnee olmaktadır, Mohawk, Desirable, Lakota, Mandan, Choctaw, Nacano , Zinner, Kanza ile Oconee benim en beğendiğim ticari türlerdir.

Hayır, Pikan Cevizi ile Klasik Ceviz farklı ailelerdendir.

Hayır, Kesinlikle ne tozlanma ne de melezleme gerçekleşir.

Muhtemelen sıcak iklim Pikan Cevizlerinden birini uygun olmayan soğuk bir iklimde yetiştiriyor olabilirsiniz. Ayrıca tozlanma gerçekleşmezse pikanın içi boş olur.

Birçok Pikan Cevizi tozlayıcı olmadan meyve tutmaz, tutsa bile küçük  ve kalitesiz olabilir.Pikan Cevizlerinin kompleks bir dölleme sistemi vardır. Birden fazla çeşit ile bahçe kurulmalıdır.

Kısmen kendine verimli  olan ve kaliteli birçok Pikan çeşidi vardır.

Pikan Cevizi yetiştiriciliği uzun vadeli ama karlı bir yatırımdır. Türden türe ve yöreye göre çok değişkenlik gösterir. Meyve verme yaşları 4-12 yaş arasında olabilir. Örnek olarak Pawnee 4-6 yaşlarında meyve tutmaya başlar. Kanza ise 5-7 yaşlarında meyve vermeye başlar. Wichita, Mahan gibi çeşitler 2-3 yaşlarında meyve vermeye başlar.

Pikan Cevizi çeşidine göre 10 yaşında 20-40 kg arası verim alabilirsiniz.

Fotoğraflarda görüldüğü gibi, Kuzey Pikan Cevizleri biraz küçük meyvelidir. Fakat lezzet olarak daha yağlı ve lezzetlidir.

Büyük meyveli sıcak iklim türlerine göre daha tatlıdır. Ülkemiz insanının damak tadına hitap ettiğini söyleyebiliriz.

Değerli üreticiler,

Bildiğiniz gibi 39 Pikan cevizi çeşidini Antalya, Aksu’daki bahçelerimizde ve öncesinde Adana, Ceyhan daki eski bahçemizde 13 yıldır adaptasyon sonuçlarını gözlemliyoruz ve her yıl verim, kalite, hastalıklarını kaydediyoruz.

Yaptığımız bu gözlemler sonucunda;

• peryodisite nin düşük olması(yani her yıl meyve vermesi)
• hiçbir zaman iç doluluk problemi olmaması
• Hastalıklara dayanıklı olması
• Meyve kalitesi ve büyüklüğü
• En çok talep gören çeşitlerden biri olması

gibi daha birçok nedenden dolayı Pawnee’yi pikan Cevizi bahçelerine ana çeşit olarak öneriyoruz.

Değerli Pikan Cevizi yetiştiricileri,

2014 yılında yayınladığım bu yazıyı web sitem tamamen silindiği için yeniden düzenleyerek yayınlıyorum. Buradaki amaç Pikan Cevizi Yetiştiriciliği temel kavramlarını sizlere açıklamaktır.

Bir pikan cevizi fidesi(Çöğür) insan veya karga,sincap gibi yabani hayvanlar tarafından ekilmiş bir pikan cevizinden çıkar. Çoğu durumda fidenin ana ebeveyni bellidir ve pikan cevizi bu ebeveynin ismine göre isimlendirilir. Örneğin Pawnee cinsi bir ağaçtan gelen bir fidan da Pawnee tır ama birebir aynısı değildir. Öyle olsaydı zaten kimse fidancılık yapmazdı. Herkes bahçesine fidan yerine Pikan Cevizi tohumu dikerdi. Bu arada maalesef ülkemizde aşısız pikan cevizi fidanını anaç fidan gibi garip bir terimle satan hayal hırsızı sahtekarlar da mevcut.

Aşısız pikan cevizi ağaçlarının verimliliği ve meyvesinin kalitesi ağaçtan ağaca oldukça değişkendir. Dolayısıyla ticari Pikan Cevizi Yetiştiriciliği nde kullanılmaz. Aşılı Pikan Cevizi ile kurulan bahçelerin ise yaklaşık olarak verimleri bellidir ve planlamanızı daha rahat yapabilirsiniz.

Botanik sınıflandırmadaki çeşitlilik pikan türlerinin alt ayrımından kaynaklanır. Cultivar (Kültür) sözcüğü tarımsal çeşitlilik teriminin kısaltmasıdır. Bu kullanım, sayısı artan ıslah edilmiş, genetik olarak insan yapımı olan türlerin sayısının artmasıyla yaygınlık kazanmıştır. Tarım alanlarında en çok kullanılan ve tanınan kelime çeşitliliktir. Buna göre bir çalışma terimi olarak cultivar (kültür) ve çeşitlilik eş anlamlı olarak kullanılabilir.

“Kağıt kabuk(Paper Shell)” yaygın bir terimi olarak Pikan Cevizi Endüstrisinin ilk yıllarından bu yana kullanılmıştır. İlk kullanımlarında bu terim herhangi bir çeşitliliği belirtmeden iri ve ince kabuklu pikan cevizlerini belirtmek için kullanılmıştır. Bu kullanım bu gün bile hala tüketici ve üreticiler arasında yaygındır.

Botanik Bilgiler:

Pikan Cevizi, Amerikan yerlilerinin dilindeki algonquin sözcüğünden gelir. Bu kelime kırılması için taş gerektiren cevizleri belirtmek için kullanılır.Pikan Cevizi Yetiştiriciliği tarihi 16. Yy.’ la kadar gider. Menşei Orta ve Doğu Kuzey Amerika ve Yeni Meksika Eyaletinin nehir vadileridir. George Washington ve Thomas Jefferson 1700’lü yıllarda Pikan Cevizi ağaçları dikmiştir. Washington, Pikanları Missisipi Cevizleri olarak adlandırmıştır. Ülkemizde ise Pikan Cevizi’ni Kıbrıs’ta görenler Kıbrıs Cevizi olarak, boyutu küçük olanlardan dolayı Çin cevizi, söyleniş şekli tam bilinmediğinden dolayı pekan cevizi veya pekin cevizi gibi garip adlandırmalar mevcuttur.

Pikan ağaçları muhteşem boyutlara ulaşabilir. Boyutları 20 ila 30 m arası olur ve bazen 50 m ve daha fazla uzayabilir. 150 yaşındaki aşısız pikan ağaçlarının yarıçapları 1 m’den fazladır.

Pikan Cevizi, genetik olarak Carya türünün bir üyesidir.
Pikan ağaçlarının yapısal özelliklerini ve çiçekleme alışkanlıklarını bilmek ve anlamak ağacın gereksinimlerini karşılamak için önemlidir. Pikan ağaçları tek evciklidirler. Aynı ağacın üzerinde hem dişi hem erkek çiçekler vardır ve bunlar farklı konumlarda bulunurlar. Erkek pikan çiçeği (Resim 1), salkım şeklindedir, polenleri sağlar. Dişi çiçek ise, cevizi oluşturur. Pikan çiçek demetleri birçok dişi organ içerir ve bunların her biri çekirdekli bir meyve oluşturma kapasitesine sahiptir. Bir çiçek demetindeki dişi organ sayısı çeşitlilikten ve yetiştirilme koşullarından etkilenir. Bazı çeşitler bir salkımda 2-3  tane meyve tutarken bazı çeşitlerde bu sayı 10 civarına çıkabilir. Çok meyve tutan çeşit en iyi Pikan çeşididir diyemeyiz. Örnek ; Mahan , Wichita vs

Pikan ağaçları dikogamdır, yani polenlerin açığa çıkışı ile dişi organların alıcılığı farklı zamanlarda gerçekleşir. Bu nedenle Pikan ağaçları tozlanmaya ihtiyaç duyar ve bunun için farklı bir çeşit ya da aşısız bir ağaç kullanılır. Araştırmalar göstermiştir ki; Aşılı Pikan Cevizlerinde dişi organlar alıcı olduğu zaman kendi polenlerini yaysa, döllenme gerçekleşse bile meyve dökümü fazla olur ve cevizler daha ufak olur. Bu nedenle çapraz döllenme kendi kendine döllenmeden daha verimlidir. Bu konuya birçok yazıda çok detaylı değineceğiz. Tip 1 ve Tip 2 dediğimiz farklı çeşitlerden bahçe kurmak gerektiğini çok iyi kavramak gerekir. Örneğin Pawnee ve Choctaw

Polen dökümü ile dişi organların alıcılığı arasında iki türlü ilişki vardır ;
*Protandri, polenler dişi organların alıcılık zamanından önce dökülür. (Tip 1)
*Protojin, polenler dişi organların alıcılığından sonra dökülür. (Tip 2)
Kısaca söylemek gerekirse Pikan Cevizleri ya Tip1 ya da Tip 2 dir. Birbirine uyumlu Tip 1 ve Tip 2 çeşitlerden bahçe kurmak verim için çok önemlidir. Ama bazen farklı zamanlarda çiçek açan aynı tipte ağaçlar da birbirini tozlar. (Örn. Pawnee, Creek)

Pikan Türleri:

Tozlanma Şekli : Tip 1 Protandri (Pollen yayılımı ilk, dişi çiçeklerin alımı sonra)

Pawnee, Western , Desirable , Caddo ,Pawnee ,Cape Fear , Cherokee , Peruque, Oconee, etc

Tozlanma Şekli : Tip 2 Protojin (Pollen yayılımı sonra, dişi çiçeklerin alımı ilk)

Wichita, Choctaw, Shawnee, Kiowa, Burkett, Chickasaw , Elliot, Mahan, Mohawk, Stuart, Kanza, etc

Bir Pikan Cevizi veya herhangi bir meyve bahçesi kurulmadan önce ilk yapılması gereken işlemlerden birisi toprak analizidir.

Toprak testleri ekim alanları, meralar ve bahçeler için toprağın besleyici değerleri üzerine bilimsel bir temel sağlar. Toprak örneklerinin tahlil ettirilmesi çiftçi ve toprak sahiplerine toprağın besleyici yapısında, kimyasal ve hayvan gübresi kullanarak ince düzenlemeler yapılmasını sağlar. Ayrıca toprağa eklenmesi gereken maddelerin tam miktarının bilinmesi para kaybını ve çevreye zarar verilmesini önler.

Toprak analizi ile ileriki yıllarda efektif bir gübreleme programı oluşturulabilir ve en yüksek verim alınır. Bahçede farklı toprak tipleri varsa her bölge için ileriki yıllarda farklı gübreleme programları oluşturulabilir

Topraktaki besleyici maddeler toprağın konumuna, eğimine, derinliğine, dokusuna ve toprakta yapılmış geçmiş uygulamalara göre çeşitlilik gösterir. Bu nedenle iyi bir toprak örneği almak toprak testinin kesinliğini ve kullanışlılığını belirleyen en önemli etkendir. Bu yazıda bu uygulamalarda en iyi verimi alabilmek için göz önüne alınması gerekenler belirtilmiştir.

Ekip biçilmek için kullanılan arazilerin toprak örneği alımı hasattan ve ya ekimden önce herhangi bir zamanda yapılabilir. Genellikle örneklerin postalanması, tahlili ve raporlandırılması için 2 hafta kadar zaman ayırılmalıdır. Gübrelerin siparişi ve uygulanması ve de kireçleme için ek zaman ayrılabilir. Ekilip biçilmeyen arazilerin toprak örneklendirmesi durağan dönemlerde yapılmalıdır. Her ne olursa olsun gübreleme ve kireçlemeden sonra toprak örneği alınmamalıdır çünkü bu örnek toprağın gerçek içeriğini temsil etmeyecektir.

Araziler yılda bir kere topraktaki mevcut azot miktarını ölçmek için ya da toprak özelliklerin ekin üretimine ve kültürel uygulamalara göre nasıl değiştiğini anlamak için gerekli sıklıkta test edilmelidir.

Temsili bir örneğin toplanması basit ama kolay değildir. Yapılan araştırmalara göre en az 15-20 nokta, ilgili arazi ya da alandan rastgele alınan küçük örnekler arazi toprağının ortalama değerini temsil edecek örnekler olma açısından önemlidir. Örnekler bu noktalardan toplanarak temiz plastik kovalara konulmalı(metal ile temastan kaçınılmalıdır)ve elle güzelce karıştırılmalıdır. Örnek çantası bu karışımla doldurulmalıdır. Bir çanta dolusu örnek gerekebilecek bütün testler için yeterlidir. Eğer örnekler karıştırmak için çok ıslaksa ya uygun bir yere serilip kurutulmalı ya da arazi toprağının kuruması beklenmelidir. Nemin dışarı çıkması için örneklerin konulduğu plastik torbalarda birkaç küçük delik açılabilir.

Bu örneğin tüm arazinin ortalama örneği olduğunu unutmamak önemlidir. Eğer örneklendirilen alan çok çeşitli özellikler gösteriyorsa araziyi daha ufak bölümlere ayırıp daha sonra bu bölümlerin her birinden ayrı temsili örnekler almak daha sağlıklı kararlar vermek için önemlidir. Bu yolla arazinin bazı bölgelerine diğerlerinden daha farklı uygulamalar uygulanabilir ve arazideki çeşitlilik ortadan kaldırılabilir böylece arazi bir bütün olarak değerlendirilebilir, örneklendirme kolaylaşır, ileride araziye bir bütün olarak muamele edilebilir. Bir arazideki farklılıkların ayırt edilebilmesine, toprak renginin farlılığından, ürün büyüme hızından ve ürün verimliliğinden varılabilir.

Büyük ve çeşitliliği fazla olan bir arazi için bir örneğin toplanması masraflı olabilir. Bu örnek alanın ortalama değerlerini belirteceği için, bu örnek üzerinden yapılan önermeler alanın bazı kısımlarının fazla gübrelenmesine bazı kısımlarınınsa az gübrelenmesine yol açacaktır. Toprak testleri sonuçları üzerine yapılmış uygulamalara tek tip geribildirim alınmasındaki başarısızlığın sebebi sıklıkla yüksek çeşitlilik gösteren alanlardan alınan tek temsili örneğin kullanımının sonucudur.

Örnek olarak 400 dönüm bir alandan 40 farklı noktadan alınan ve görünürde tek tip olan toprakta, çeşitlilik o kadar fazladır ki bazı ortalama tahliller toprağın temsili değerlerini ifadede yetersizdirler. En düşük pH potasyum ve fosfor değerlerine sahip alanlar eğer ortalama test değerlerinin önermelerine uyulursa yeterince kireç ve ya gübre alamayacaktır.

Tek bir nokta örneği ve ya bir kürek dolusu toprak örneği de ziyadesiyle risklidir. Çünkü bu durumda alanın herhangi bir yeri analiz edilmiş olur.

Bir kompozit örneğin (20 nokta) ne kadar büyüklükteki bir araziyi temsil edeceğini belirlemede, karar verilecek etkenler arazinin dönüm olarak büyüklüğünden ziyade o arazideki toprak çeşitliliğidir. Bazı tek tip geniş araziler tek bir örnekle temsil edilebilirken bazı yüksek çeşitlilikle araziler test için 2 veya daha fazla parçaya bölünmelidirler. Alanın büyüklüğünü ve örneklendirilen asıl arazinin büyüklüğünü göz önüne almaksızın bir takım ufak nemli veya tuzlu noktalardan örnek alınmasından kaçınılmalıdır. Eğer bu tip bölgeler genişçe bir yer kaplıyorsa ayrıca örneklendirilmelidirler.

Toprak profilinde horizonlaşma veya katmanlaşma belirgin değil ise, 30’ar cm aralıklarla (0-30 cm, 30-60 cm, 60-90 cm, 90-120 cm gibi) her bir derinlikten toprak örneği alınıp, ayrı torbalara doldurulur.

Toprak örneği alınırken, bulaşma olmamasına dikkat edilmelidir. Bunun için örnek alımı toprağın alt kısmından üst kısmına doğru yapılmalıdır. Her bir örnek için 2 adet etiket kurşun kalemle doldurulur. Biri katlanarak torba içine, diğeri dışına yapıştırılır

• Kürek, Bel, Toprak Burgusu ve bıçak
• Numune toprağı koymak için temiz bir kova, leğen, geniş bir naylon veya bez,
• Hazırlanan örneğin içine konacağı naylon torba
• Üzerinde tarla ile ilgili bilgiler bulunan etiket

Not: Etkileşim/bulaşma olabileceği için metalden yapılmış kap kullanılmamalıdır.